معين الدين محمد زمچى اسفزارى
95
روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )
و روايت كرده است ابو على بن رزين متصل باسناد خود تا انس بن مالك رضى إله عنه كه حضرت خاتم المرسلين عليه صلواة رب العالمين گفت « 1 » : كه بهترين خراسان هرات است و بدترين او سجستان . « 2 » [ و مرويست از محمد بن عبد اللّه متصلا با عبد إله بن عباس رضى إله عنه كه حضرت ختم رسالت صلى إله عليه و سلم فرمود كه چون مرا بآسمانها بردند جبرئيل عم بقاع روى زمين را از مشرق تا به مغرب به من مينمود بقعهء ديدم در وى عمود از نور گفتم اى جبرئيل اين چه بقعهءايست ؟ گفت شهر هرات و آن نور موضع است بعضى از فرزندان ترا دفن خواهند كرد يعنى « مصرخ » « 3 » . و روايت كردهاند از على بن عاصم و او از عطا بن السايب و او از وهب بن منبه كه او گفت : چنين خواندم در كتاب محكم كه تغيير و تبديل را در آن راه نيست كه به زمين خراسان شهريست كه او را هرات گويند روز محشر هفتاد هزار شهيد از آن برانگيزانند كه با شهداى بدر برابرى كند كه نه در راه خدا تيغ زده باشند و نه نيزه و تبر در روى كفار انداخته بيرون آيند از مقابر شهيد و پاكان . و بدان ولايت رودخانهايست كه معركه است - يعنى كارزارگاه - و در آن معركه اهل آن شهر را واقعه افتد با قومى كه ايشانرا خوارج گويند و هزار كس در آن معركه كشته شوند و از آن خاك زود باشد كه نورى ظاهر شود و بجانب آسمان مرتفع گردد كه همه اهل ولايت آن را بينند هركه در آن معركه دو ركعت نماز گذارد در قيامت با شهداى بدر برانگيخته شود . و روايت است از ابو صالح كه او گفت كه با عبد إله بن عباسى رضى إله عنه بودم
--> ( 1 ) - مج : كه حضرت خاتم المرسلين عليه صلواة رب العالمين گفت . مك : كه حضرت ختم المرسلين عليه صلواة رب العالمين فرمود . ( 2 ) - عبارت : [ و مرويست از محمد بن عبد إله متصلا با عبد إله . . . و هرات در زير بهشت است ] از زيادات نسخهء مج مىباشد . ( 3 ) - حديث مذكور اين است : « لما عرج بى الى السماء ارانى جبرئيل بقاع الارض شهرقها و غربها فرايت بقعة عمود من نور فقلت يا جبرئيل ما هذه البقعه ؟ فقال هذا البلد هرات و النور فى موضع يدفن فيه بعض اولادك » رواه احمد بن عبد إله عن كلبى عن ابى عباس نقل از تاريخنامه سيف بن محمد بن يعقوب الهروى . ص 47 . و : « مصرخ » نام بقعهايست در هرات كه مدفن بعضى از اولياء إله مىباشد .